Metodoloji

Alıcınızın sorabileceği sorular üretiliyor, aynı sorular kademenin her asistanına ayrı ayrı soruluyor ve her cevap için şunlar kaydediliyor: markanız anıldı mı, kaçıncı sırada anıldı, hangi tonda anıldı, cevapta hangi markalar geçti, verilen bilgi doğrulanmış bilginizle çelişiyor mu.

Sorular gerçek kullanıcı sorgu kayıtlarından gelmiyor; satın alma ve kategori niyetini temsil eden senaryo sorgularıdır. Ücretsiz tarama 2 asistanla (ChatGPT ve Claude), tam analiz 4 asistanla yapılır.

Skor bunların birleşimi. Adı cevap payı: aynı sorularda verilen cevapların ne kadarında yer aldığınız.

üst      = Σ(değer × kategori_ağırlığı × asistan_ağırlığı)
alt      = Σ(kategori_ağırlığı × asistan_ağırlığı)

pay      = üst / alt
ham_skor = pay × 100
ceza     = min(yanlış_bilgi_sayısı × 5, 15)
skor     = kırp(ham_skor − ceza, 0, 100)

Tek bir ölçümün değeri görünürlüğü temel alır; sıra ve ton onu çarpar. Anılmadığınız yerde sıra ve ton diye bir şey yoktur — o ölçüm doğrudan sıfırdır, ortalamaya karışmaz.

değer = sıra_ağırlığı × ton_çarpanı        (anıldıysa)
      = 0                                (anılmadıysa)

ton_çarpanı = 0,30 + 0,70 × (ton / 100)

Ton sıfır olsa bile anılmak değerin %30'unu getirir: kötü bir bağlamda anılmak, hiç anılmamaktan farklıdır.

Alıcı genelde ilk üç seçeneğe bakıyor. Listenin altında anılmak, anılmamaktan yalnızca biraz iyi.

Her soru aynı değerde değil. Satın alma niyetli bir soruda görünmemek, kategori keşfi sorusunda görünmemekten pahalı.

Marka doğrulama kategorisi skora girmez, bu yüzden tabloda da yok. O sorularda marka adı zaten geçiyor; cevapta anılması bir ölçüm değil totoloji olurdu. Bu sorular ayrı bir metriği, doğruluk puanını üretir.

Ağırlıklar Türkiye'deki tahmini kullanım payını yansıtıyor. Toplamları 1,00.

Bir asistan ölçüm sırasında tümüyle düşerse o sorunun ağırlık toplamı 1,00'in altına iner. Kalan asistanların ağırlıkları kendi aralarındaki oranı koruyarak 1,00'e tamamlanır: duran şey asistan, sorunun değeri değil. Böyle bir tarama sonuçta kısmi olarak işaretlenir.

Asistanın verdiği bilgi, sizin doğrulanmış bilginizle çelişiyorsa her tespit skordan 5 puan düşer, ceza en fazla 15 puandır. Çelişki iddiası kanıt gerektirir: cevapta çelişen cümlenin kendisi kaydedilir.

Yatay eksen görünürlük, dikey eksen ton. Eşikler %50 ve 50 puan.

Skor yalnızca çekirdek sorulardan hesaplanır. İki soru türü bilerek dışında tutulur:

Marka doğrulama soruları markanın adını doğrudan içerir; cevapta anılması bir ölçüm değil totoloji olurdu. Bunlar ayrı bir doğruluk metriği üretir ve ücretsiz taramada hiç sorulmaz.

Özel sorular — kendi takip etmek istediğiniz sorular — skora girmez, raporda ayrı bir bölümde gösterilir. Skora girselerdi skor ne başka bir markayla karşılaştırılabilir ne de zaman serisi anlamlı kalırdı; ayrıca skoru şişirmenin en kolay yolu olurdu.

Alınamayan ölçüm paydaya girmez. Bir asistan cevap vermezse o hücre kaydedilmez: planlanan ölçüm sabit kalır, tamamlanan düşer, başarısız artar. Sağlayıcı hatasını “görünmedi” saymak, ölçmediğimiz bir şeyi markanın aleyhine yazmak olurdu.

Raporlarda ve ekranda geçen yedi sayının tanımı tek yerde durur; ekran, PDF ve yönetim raporu aynı kelimeleri kullanır.

Ücretsiz      6 soru × 2 asistan = 12 planlanan ölçüm
Tam analiz    40 soru × 4 asistan = 160 planlanan ölçüm
Kurumsal      100 soru × 4 asistan = 400 planlanan ölçüm

Her raporda ölçümün ne kadarının alınabildiğini anlatan bir seviye yazar: Yüksek / Orta / Düşük / Yetersiz.

Bu bir istatistiksel güven aralığı değildir. Yüzde değeri, planlanan ölçümün ne kadarının alınabildiğini söyler; bir örneklem hatası tahmini değildir. Seviye kural tabanlıdır: tamamlanma oranı, düşen asistan sayısı ve ölçülemeyen soru kategorisi birlikte değerlendirilir.

Görünürlüğün düşük olması güven seviyesini düşürmez. “Hiç görünmüyorsunuz” geçerli bir ölçüm sonucudur; güven seviyesi yalnızca ölçümün kapsamını anlatır.

Ücretsiz tarama 6 soru ve 2 asistan (ChatGPT ve Claude) üzerinden yapılır: toplam 12 ölçüm. Sektörünüz ne olursa olsun bu sınır aynıdır. Ölçüm tabanı dar olduğu için skor tahmini olarak işaretlenir.

Bu analiz daha önce toplanmış sektör ölçümlerinden yararlanabilir. Sonucun kapsamı değişmez: gösterilen skor, görünürlük ve asistan kırılımı her durumda bu 12 ölçümden hesaplanır.

Tam analiz 40 soru ve 4 asistanla yapılır. Her raporun altındaki “ölçüm tabanı” bloğu ölçümün tarihini, soru ve asistan sayısını ve ölçüm güven seviyesini yazar.

İki kademenin anlattığı şey de farklı. Ücretsiz tarama skoru, asistan kırılımını, AI'da anılan markaları, bir örnek kaybedilen sorguyu, sitenizin AI erişimine dair yüksek seviye bir sinyali ve yüksek seviye bir teşhis verir. Tam analiz bunların nedenini açar: sayfa düzeyinde site denetimi, ayrıntılı marka ve rakip analizi, teknik gerekçeler ve öncelik/efor/etki süresi taşıyan bir yol haritası.

Bu bir hata değil, ölçülen gerçeğin kendisi. Aynı soruya Claude geniş bir arama yapıp yirmiden fazla firma sayarken, ChatGPT hedefli site sorguları üretip kısa cevap veriyor.

Ölçümlerimizde asistanların önerdiği firma listelerinin örtüşmesi %21. Dağılım da keskin: karşılaştırma sorularında %73, satın alma sorularında %0. ChatGPT'de görünür olmanız Gemini'de görünür olacağınız anlamına gelmiyor.

Bu yüzden asistan kırılımı raporun merkezinde, dipnotta değil. Tek bir “yapay zeka görünürlüğü” sayısı bu farkı gizler.

Ölçümü sağlayıcıların API'leri üzerinden yapıyoruz. Bir kullanıcının ChatGPT uygulamasında aldığı cevapla API'den gelen cevap birebir aynı değildir: tüketici uygulamalarında farklı sistem promptları, kişiselleştirme, hafıza ve konum bilgisi devrede.

Ölçtüğümüz şey, modelin aynı soruya kişiselleştirme olmadan verdiği cevap. Markalar arasında karşılaştırılabilir ve zaman içinde takip edilebilir tek taban bu — kişiselleştirilmiş cevaplar iki markayı karşılaştırmaya elverişli değil.

Bu, kategorinin ortak zayıflığı. Söylüyoruz, çünkü bilmediğiniz bir sınır sizi yanıltır.